IK M/V: Het Dolhuys verkent de grenzen tussen man en vrouw
Van 25 sep tot 10 mrt 2013
Wat maakt een man een man en een vrouw een vrouw? Bestaat daar nog iets tussenin? De afgelopen maanden werd in museum Het Dolhuys flink nagedacht over deze vragen en dit heeft geleid tot een fascinerende tentoonstelling over onze seksuele identiteit: IK M/V. De tentoonstelling behandelt de vage scheidslijn tussen man en vrouw en heeft als doel de beeldvorming rondom deze verhoudingen ter discussie te stellen en de bezoeker aan te spreken op zijn eigen vooroordelen.
Floris Mulder en Esther Vossen zijn de drijvende krachten achter de tentoonstelling. Zij gingen op ontdekkingsreis in de wereld van onder andere transseksuelen, genderkinderen, vrouwelijke mannen en mannelijke vrouwen en brachten hun bevindingen samen in een uitgebreide tentoonstelling. Het resultaat geeft een prachtig beeld van deze relatief onbekende groepen.
,,De tolerantie in Nederland is minder groot dan wordt aangenomen”, aldus Floris Mulder, huisfilosoof van Het Dolhuys. Floris dacht mee over het inhoudelijke concept en hield zich bezig met het onderzoek dat aan de tentoonstelling vooraf ging. Het viel hem op dat de rol van de psychiatrie een stuk minder negatief was dan vaak wordt voorgesteld. ,,Er waren vroeger psychiaters die travestie, transseksualiteit en homoseksualiteit beschouwden als een geestesziekte waar je voor behandeld moest worden. Maar er waren ook psychiaters die zich juist inzetten voor de emancipatie van deze groep.”, vertelt Floris. ,,Eén van de doelstellingen van Het Dolhuys is om de vooroordelen rondom psychiatrie en psychiatrische patiënten te verminderen. Met deze tentoonstelling laten we zien dat de percepties rondom homoseksualiteit en psychiatrie lang niet altijd kloppen.”
Esther Vossen, programmeur beeldende kunst van Het Dolhuys, vertelt wat de tentoonstelling zoal te bieden heeft:
,,Een opstelling van meerdere tafels leidt de bezoeker van Ik M/V langs wetenschappers, ervaringsdeskundigen en prikkelende stellingen. Zo is het mogelijk om letterlijk aan tafel te schuiven bij een van de hoofdpersonen. Er kan bijvoorbeeld kennis worden gemaakt met Corinne van Tongerloo, die in 1960 als een van de eersten in Europa een transgenderoperatie heeft ondergaan. Zij moest daarvoor naar Casablanca, waar een Franse arts deze operaties uitvoerde. In Nederland waren dergelijke operaties toen nog verboden.
Ook Maya Posch heeft een bijzonder verhaal te vertellen. Maya werd geboren als man, maar begon rond haar 16e levensjaar ineens vrouwelijke vormen te ontwikkelen. Dit wordt intersexualiteit of hermafrodiet genoemd. Haar lichaam is primair vrouwelijk, met enkele vrouwelijke secondaire geslachtskenmerken, maar met de extern zichtbare geslachtsorganen van een man. Na een langdurig juridisch gevecht besloot de rechtbank in Alkmaar in maart van dit jaar dat zij officieel als vrouw door het leven mag gaan, met behoud van haar mannelijke geslachtskenmerken.
De bezoeker van Ik M/V kan tevens kennismaken met Moniek Toebosch. Deze kunstenares beleefde in 2010 haar ‘coming out’ en gaat sindsdien door het leven als man én vrouw. Zij wil zich niet in één hokje laten duwen en laat haar gevoel bepalen hoe zij zich presenteert. Haar doel is om als mens bekeken te worden en niet als geslacht.
Fotografe Sarah Wong levert een bijdrage aan de tentoonstelling met enkele verhalen uit haar boek ‘Genderkinderen, geboren in het verkeerde lichaam’. Sarah volgde een aantal van deze kinderen gedurende enkele jaren van hun leven en legde hun ontwikkeling vast. Ik M/V toont een aantal van deze kinderen en laat ons kennismaken met hun familieleden. Zo krijgt de bezoeker een kijkje in het leven van alle betrokkenen.”
De tentoonstelling wordt omlijst door hedendaagse kunstwerken die de kijker aan het denken moeten zetten. Van Diana Blok presenteert Het Dolhuys foto’s uit de serie ‘See Through Us’ (2009). Voor dit project portretteerde Blok homoseksuele mannen en vrouwen en transgenders in Turkije.
Daarnaast zijn er enkele klassiekers uit de serie ‘Invisible Forces’ te zien. Deze serie maakte zij tussen 1979 en 1982 samen Marlo Broekmans en bracht haar internationale erkenning. Ook kan de bezoeker zijn eigen mannelijke en vrouwelijke kanten onderzoeken met enkele zelftests. “Met de tentoonstelling willen we de mensen uitdagen: Hoe stereotype denk je zelf? Het doel is om vooroordelen en denkwijzen open te breken”, aldus Esther Vossen, “Uiteindelijk moet het niet gaan om een label, maar om de mens zelf.”
KADER
– ‘Ik M/V’ is van 25 september 2012 tot en met 10 maart 2013 te zien in museum Het Dolhuys.
Grote foto: ZT 2012 Schilte & Portielje, courtesy Kahmann Gallery
Kleine foto: Wendelien Daan
