Levenslang, het criminele brein ontleed

Met ‘Levenslang, het criminele brein ontleed’ zijn voor het eerst in Nederland foto’s van ‘geboren’ criminelen te zien, afkomstig uit het Museo Lombroso in Turijn, Italië. Psychiater Cesare Lombroso was een pionier in het onderzoek naar de biologische oorzaken van crimineel gedrag. Deze bijzondere collectie, samen met een interactieve-installatie van Titia Bouwmeester met verhalen van tbs’ers, vormen de basis van ‘Levenslang’.

Eén van de blikvangers op de expositie is de passer waarmee Lombroso (1835- 1909) de schedels van zijn patiënten op nam. De geboren crimineel is volgens hem te herkennen aan lichamelijke kenmerken, zoals bijvoorbeeld schedelvorm en gelaat. Alle ‘afwijkingen’ legde hij in foto’s vast. ‘Levenslang’ laat ook moderne wetenschap zien. Aan de hand van MRI-scans krijg je als bezoeker een kijkje in het criminele brein. De meeste wetenschappers zijn het er tegenwoordig over eens dat aangeboren kenmerken en omgevingsfactoren elkaar beïnvloeden.

Ook ‘het gezicht van het kwaad’ is een belangrijk onderdeel in deze expositie. Hoe kijken kunstenaars naar een dader en hoe kijkt een dader naar zichzelf? Zo zijn er kunstwerken van onder andere Ronald Ophuis, die in ‘Voetballers’ geweld expliciet weergeeft: een verkrachtingsscene in de kleedkamer. Of het debuut van Annaleen Louwes met haar video-installatie over een vrouwengevangenis in Albanië: achter de mooi opgemaakte vrouwen schuilt een zwaar leven van druggebruik en prostitutie. Verder onder meer ‘mugshots’ van Esiri Erheriene Essi, prison art en de fotoserie ‘Geen schuld, wel straf’ van de Belgische fotograaf Lieven Nollet.

In de hele tentoonstelling wordt de bezoeker geconfronteerd met de vraag: wat is het verschil tussen een misdadiger en mij? Waarom gaat de één wel door het lint en de ander niet? Ook kan iedere bezoeker zijn geweten testen: wanneer ga je zelf over de schreef?

Delen